HỘI NGHỊ THUỐC NAM_6_Lương Y Nguyễn Thanh Sơn

 

TÌNH HÌNH SỬ DỤNG DƯỢC LIỆU

LÀ THUỐC NAM TẠI HỘI ĐÔNG Y HUYỆN CẦN GIỜ

 

Lương y  Nguyễn Thanh Sơn

Chủ tịch Hội Đông y Huyện Cần Giờ

 

  1. Tình hình chung:

Là huyện giáp biển duy nhất của thành phố Hồ Chí Minh, nằm ở phía Đông Nam, cách trung tâm thành phố khoảng 52km đường bộ. Phía Bắc giáp huyện Nhà Bè và ngăn cách bởi sông Soài Rạp. Phía Đông-Nam giáp biển Đông. Phía Tây giáp huyện Cần Giuộc và huyện Cần Đước (tỉnh Long An), huyện Gò Công Đông (tỉnh Tiền Giang), ranh giới là sông Soài Rạp. Phía Đông-Bắc giáp huyện Nhơn Trạch (tỉnh Đồng Nai), ranh giới là sông Lòng Tàu; giáp huyện Tân Thành (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu), ranh giới là sông Thị Vải. Xét về cấu tạo tự nhiên, Cần Giờ là một cù lao tách biệt với xung quanh bởi các con sông Lòng Tàu, Soài Rạp, Thị Vải và phía Đông-Nam là biển Đông.

Có tổng diện tích tự nhiên 70.421ha,  Dân số: 71.898 người (số liệu tháng 4 năm 2013), sống ở 6 xã một thị trấn.

Hiện nay, trên địa bàn huyện hiện có 4.440 hộ nghèo và 4.101 hộ cận nghèo. Công tác khám chữa bệnh cho nhân dân bằng Tây y được cải thiện nhờ đề án 1816 đưa Bác Sĩ ở tuyến trên về bệnh viện huyện, sự hổ trợ kịp thời này đã giúp giải tỏa cho các bệnh viện tuyến trên.

- Nhằm xây dựng mạng lưới phát triển hoạt động Đông y trên địa bàn huyện Cần Giờ theo chủ trương của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới.

- Các Trạm y tế ở 6 Xã, 1 Thị trấn có hoạt động Đông y. Hiện nay Hội Đông y huyện thành lập được 6 Chi hội. Trên địa bàn huyện lực lượng thầy thuốc y học cổ truyền rất ít hiện chỉ có 2 phòng mạch tư ở thị trấn Cần Thạnh và xã Bình Khánh, có 4 phòng chẩn trị miễn phí ở thị trấn Cần Thạnh, và các xã: Thạnh An, An Thới Đông, Tam Thôn Hiệp.

- Tuy lực lượng thầy thuốc Đông y mỏng so với nhu cầu thực tế, Hội tập hợp Lương y, Y Bác Sĩ y học cổ truyền và những người thích nghiên cứu Đông y tham gia vào tổ chức Hội rộng khắp trên địa bàn, qua đó vận động các tổ chức, cá nhân xây dựng, phát triển mạng lưới y học cổ truyền nhằm nâng cao vai trò nòng cốt trong sự nghiệp nhân đạo xã hội, khơi dậy y đức, y đạo, tạo nguồn lực cho ngành chăm lo sức khỏe ban đầu cho nhân dân mang tính chất rộng khắp.

 

2. Công tác khám bệnh miễn phí bằng thuốc Nam ở các Chi hội trực thuộc và nguồn Dược liệu cung cấp:

a. Công tác khám bệnh miễn phí:

  

  

Trên địa bàn huyện có 6 phòng chẩn trị, thì có 4 phòng chẩn trị miễn phí, điều trị bằng Nam Dược thuộc hệ thống Tịnh Độ Cư Sĩ Phật Hội Việt Nam. Thực hiện theo chủ nghĩa từ bi bác ái của nhà phật, theo Tông chỉ  “Phước Huệ Song Tu”. Được chính thức thành lập từ năm 1934, đến nay có trên 200 Hội quán từ Nha Trang Khánh Hòa về tới mũi Cà Mau. Tất cả các Hội quán đều mở các phòng thuốc Nam miễn phí với danh nghĩa là “Y tế Phước Thiện”. Áp dụng vào phòng và khám, chữa bệnh, nuôi trồng dược liệu, bảo tồn các cây con quý hiếm làm thuốc, sản xuất thuốc, đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động Đông y. Riêng huyện Cần Giờ có 3 phòng thuốc Nam Phước Thiện, việc nầy giúp cho nhân dân các giới có phương tiện tác phước thiện duyên, lập công bồi đức. Biết thương yêu đoàn kết tương thân tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau. Nhất là giúp đỡ bà con, đồng bào nghèo, những khi đêm hôm tăm tối đau yếu bất thường; biết dùng những vị thuốc nam thông thường quanh ao khắp vườn, nhưng rất hữu hiệu, khi chưa cần thiết phải dùng Tân dược. Các loại thuốc Nam cũng rất hiệu quả trong điều trị các bệnh mạn tính.

b.  Góp phần vào chính sách an sinh xã hội:

 Mỗi năm Hội Đông y huyện đã khám chữa bệnh miễn phí cho hơn hàng chục ngàn lượt người và hàng trăm ngàn thang thuốc phước thiện cho đồng bào có nhu cầu điều trị bằng Đông y, đặc biệt là đồng bào nghèo và các chương trình an sinh xã hội khác tại địa phương.

 

3. Cách thức sử dụng thuốc Nam:

 

- Dược liệu sau khi sưu tầm về thì tiến hành loại bỏ tạp chất, rữa sạch để ráo phân loại ra từng phần: Cây, Lá, Vỏ, Rễ thứ nào ra thứ đó.

- Cách thức Bào, chặt, phơi, sấy, sao, tẩm theo phương pháp Bào chế  của y học cổ truyền.

- Dược liệu sau khi sơ chế được đóng gói vào bao hai lớp, lớp trong là bọc trắng, lớp ngoài bằng bao nilong.

- Sau khi phơi sấy, sơ chế, đóng gói, ghi ngày tháng, dán nhãn rồi nhập kho, khi sử dụng loại nào nhập trước xuất trước, nhập sau xuất sau và đảo kho thường xuyên, kho tàng sắp xếp đúng quy cách.

4. Nguồn gốc hình thành và hiệu quả của thuốc Nam:

a. Nguồn gốc hình thành:

Như trên đã nói, từ khi thành lập đến nay là 80 năm, hệ thống Tịnh Độ Cư Sĩ đã có trên 200 Phòng thuốc Nam Phước Thiện ở 22 tỉnh thành. Có trên 900 Y Sĩ, y sinh thừa kế do Ban Giảng Huấn Y Khoa đào tạo. Với chương trình Y Lý, Y Dược riêng, đặc biệt là sử dụng thuốc Nam từ thấp đến cao. Học từ 2 năm đến 5 năm, khởi đầu là Y sinh, Y sĩ phụ trách, Y sĩ đảm nhiệm, và Y sĩ Trưởng phòng. Nếu ai có tâm đạo, yêu nghề, có kinh nghiệm, có văn bằng hợp lệ của Nhà nước cấp thì được chọn học lớp Huấn Viên Y Khoa để bổ sung cho các trung tâm trường ở Trung Ương cũng như các tỉnh thành hội của Tịnh Độ hổ trợ trong công tác đào tạo kế thừa trong hệ thống.

 

b. Hiệu quả của thuốc Nam:

Trên 80 năm thành lập, Y sĩ của hệ Tịnh Độ Cư Sĩ Phật Hội Việt Nam khám và điều trị bằng Đông y và  sử dụng thuốc Nam để điều trị các loại bịnh như rối loạn chức năng của Can, Thận, Tỳ, Vị. v.v… các loại đau nhức thông thường khác đều đạt kết quả tốt.  Tuy chưa có con số cụ thể, nhưng số lượng bệnh nhân đến khám và điều trị ở các Phòng chẩn trị luôn được sự tín nhiệm của nhân dân, năm sau luôn cao hơn năm trước.

Trong năm 2013 và Qúy I năm 2014 Hội Đông y huyện Cần Giờ đã khám điều trị bằng thuốc Nam  cho : 72.303 lượt người,

- Châm cứu : 31.134 lượt người,

- Số thuốc phát ra : 102.154 thang .

- Thuốc thành phẩm: 233.480 gói thuốc thành phẩm.

- Số tiền: 3.047.286.000đ. (ba tỷ không trăm bốn mươi bảy triệu hai trăm tám mươi sáu ngàn đồng).

Hiệu quả giữa thuốc Nam và thuốc Bắc như thế nào:

 Gần 15 năm hành nghề trong quá trình biện chứng luận trị để điều trị bằng thuốc Nam, tôi rất tin tưởng ở dược lý và tính vị công năng của thuốc Nam, rất có hiệu quả khi áp dụng điều trị.

 Ví dụ :

CÂY CỎ XƯỚC (Nam Ngưu Tất)

Cỏ Xước trị đau lưng thông đạt,

Vị đắng chua khí tánh lại bình.

Thông điều kinh hàn-thấp không sinh,

Hoặc tay cẳng duỗi co chẳng đặng.

 

Trong điều trị sau khi qua quá trình Tứ chẩn để biện chứng, rồi luận trị một cách cẩn thận và đưa ra lòng thang phù hợp với chứng bệnh tương ứng thì kết quả hết sức khả quan.

Ví dụ: Mùa Hạ nóng nực thì dùng lòng thang: Thập vị giải nhiệt:

Thập vị Khổ qua, Dậy, Thảo, Bình

 Nhãn, Trần, Mắc cỡ, Mực, Đằng, Linh

Giải trừ biểu lý cảm tà nhiệt,

Mùa Hạ thần phương dụng giữ mình.

Khổ qua             Dậy trắng               Cam thảo dây         Bình bát             Nhãn lòng             Trần bì        

Mắc cỡ              Cỏ mực                   Đằng đằng                  Phục linh     

 Nói về dược lý, tính vị quy kinh, lòng thang điều trị thì thuốc Nam cũng giống như thuốc Bắc và đa số các vị thuốc có tên là thuốc Bắc nhưng ở Việt Nam chúng ta có trồng và mọc hoang đó là những Dược liệu sạch đang được bán lẫn lộn ở các tiệm thuốc Bắc.  Bản thân tôi thường xuyên dùng thuốc Nam để điều trị các loại bệnh, rất ít dùng thuốc Bắc, cho nên việc thay thế thuốc Nam bằng thuốc Bắc thì không có nhiều kinh nghiệm. Nhưng thỉnh thoảng có dùng những thang thuốc là thuốc Bắc,  có sử dụng các vị như Rễ Đinh lăng lâu năm để thay Sâm, Cỏ Mực sống thay sinh Địa, Cỏ Mực sao vàng thay Thục Địa.v.v… dùng để bổ.

 Thuốc Nam nếu chẩn đoán đúng bệnh phân biệt được các thể Hàn, Nhiệt, Hư, Thực… theo Bát cương thì khi dùng thuốc dù dùng độc vị hay lòng thang theo Bát pháp thì kết quả sẽ hết sức khả quan.      

4. Về nguồn Dược liệu:

Nguồn Dược liệu cung cấp trên địa bàn huyện các loại Dược liệu sẵn có như: Ô Rô, Cóc Kèn, Cỏ Xước, Nhàu Ta, Mắc cỡ, Bàng Biển, Tra Nhớt, Muống Biển v.v.. có  khoảng 50 vị do bà con và bệnh nhân lấy ở các vườn tại nhà và Ban sưu Tầm của các Chi hội sưu tầm xung quanh dọc các tuyến đường trên địa bàn. Một số trồng ở các vườn thuốc nhỏ do Hội mượn đất để trồng khoảng 2000 mét vuông. Còn lại phần lớn là nhờ các cơ sở cung cấp thuốc ở xã Phước Hòa, Bãi Dâu tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu. Những nơi này lấy dược liệu từ các vườn thuốc Nam của hệ Tịnh Độ Cư Sĩ ở các tỉnh thành Miền Tây  đưa lên và dược liệu ở Núi, Rừng từ các tỉnh Miền Đông chuyển xuống, cung cấp hàng năm, trên hàng chục tấn dược liệu là Nam dược cho Hội.

Nói chung nguồn Dược liệu là thuốc Nam của  Tịnh Độ Cư Sĩ Phật Hội Việt Nam ở các tỉnh thành đã đang và sẽ  được nuôi trồng mở rộng ở các vườn thuốc đã có sẵn và nhân rộng thêm nữa để cung cấp Dược liệu cho tất cả các phòng thuốc Nam Phước Thiện trong hệ thống.

5. Phương hướng và nhiệm vụ trong thời gian tới:

Tiếp tục thực hiện chỉ thị số 24-CT/TW; Thông tri 20-TT/TU, nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện về nhận thức, trách nhiệm đối với công tác phát triển nền Đông y Việt Nam và củng cố mạng lưới của Hội Đông y huyện Cần Giờ. Tiếp tục phát huy những gì đã làm được như: mượn đất để trồng các loại dược liệu cung cấp tại chỗ, trao đổi với các Chi Hội trên địa bàn và liên hệ với các địa điểm cung cấp dược liệu là Nam dược của hệ thống Tịnh độ Cư Sĩ Phật Hội Việt Nam. Kế thừa những vốn quý của ngành mà cha ông đã để lại, truyền đạt cho thế hệ sau. Tuyên truyền nhân dân cách trồng sử dụng thuốc nam tại nhà, Dù cho ở chậu hay ở vườn, nếu có đất trống là có thuốc Nam. Một cây làm chẳng nên non, ba cây dụm lại nên hòn núi cao”. Cụ thể ai đã đến khám chữa bệnh ở những cơ sở Phước thiện rồi, khi đến lần sau không ai bảo ai họ đều đem thuốc Nam đến để trị bệnh cho người khác. Đó là những hành động rất là nhân bản và nó có một sức lan tỏa rất sâu rộng trong mọi tầng lớp nhân dân. Thể hiện được tấm lòng nhân ái, truyền thống của dân tộc ta là biết thương yêu giúp đỡ lẫn nhau. Đây là động lực giúp cho chúng tôi tồn tại đến ngày hôm nay. Chúng tôi sẽ phát huy hơn nữa những gì đã làm được, quán triệt cho Hội viên hưởng ứng phong trào “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh”, ra sức phấn đấu khắc phục khó khăn. Đồng thời nhờ sự giúp đỡ của Thành Hội để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, góp phần trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, ngày được hoàn thiện hơn.

 

Lượt xem: 1.575
Đang xử lý...